Pałac Lubomirskich w Warszawie: historia, przesunięcie i rola instytucji

Pałac Lubomirskich w Warszawie to zabytkowa rezydencja wpisana 1 lipca 1965 roku do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem 637. Zabytek przy placu Żelaznej Bramy 10 stanowi unikalny przykład architektury rezydencjonalnej XVIII wieku. W mojej ocenie, historia tego miejsca jest fascynująca. To ikona stolicy.

W pigułce:

• Pałac Lubomirskich w Warszawie otrzymał numer rejestru zabytków 637.
• Operacja przesunięcia i obrotu pałacu o 74 stopnie trwała od 30 marca do 18 maja 1970 roku.
• Obecnie Pałac Lubomirskich w Warszawie pełni funkcję jako siedziba instytucji, takich jak BCC.
• Budowla przetrwała zniszczenia podczas obrony Warszawy w 1939 roku.

1. Obejrzyj kolumnadę od strony ogrodu.
2. Sprawdź dostępność wnętrz dla interesantów.
3. Doceniaj detale architektoniczne rokokowe.

Gdzie znajduje się Pałac Lubomirskich w Warszawie i jakie instytucje mają tam swoją siedzibę?

Pałac Lubomirskich w Warszawie znajduje się w dzielnicy Śródmieście pod adresem plac Żelaznej Bramy 10. Obecnie budynek funkcjonuje jako siedziba instytucji, w tym BCC oraz Centrum Prasowe. Uczelnia Warszawska prowadzi tu zajęcia dydaktyczne. To centrum biznesu.

Jakie organizacje obecnie zajmują przestrzenie w Pałacu Lubomirskich?

Wewnątrz działają 3 główne podmioty: BCC, Centrum Prasowe oraz Uczelnia Warszawska. Zapewniają one obsługę medialną oraz edukacyjną w historycznym otoczeniu. Budynek posiada nowoczesny system zarządzania bezpieczeństwem pożarowym.

W jaki sposób Pałac Lubomirskich pełni dzisiaj rolę w życiu publicznym miasta?

Zabytek zamyka oś Ogrodu Saskiego, co wpłynęło na planowanie przestrzenne całego Śródmieścia. Obiekt integruje środowiska przedsiębiorców oraz studentów. Architektura rezydencjonalna XVIII wieku jest tu świetnie wyeksponowana. To udana rewitalizacja.

Jak wyglądała historia Pałacu Lubomirskich od czasów rodziny Radziwiłłów do współczesności?

Budowa pałacu zakończyła się przed 1712 rokiem dla rodziny Radziwiłłów. Później Aleksander Lubomirski nabył nieruchomość w 1790 roku. Jakub Hempel dokonał wtedy przebudowy w stylu klasycystycznym.

Kto był pierwszym właścicielem i kiedy zakończono budowę Pałacu Lubomirskich?

Rodzina Radziwiłłów zainwestowała w budowę przed 1712 rokiem. Wykorzystano wtedy projekty typu barok klasycystyczny. Obiekt przeszedł w 1828 roku na własność rządu Królestwa Polskiego.

Jak przebiegała przebudowa w stylu klasycystycznym, której autorem był Jakub Hempel?

Jakub Hempel zaprojektował kolumnadę złożoną z 10 potężnych kolumn w latach 1791–1793. Zmieniono wtedy detale architektoniczne rokokowe na rzecz klasycyzmu. To był przełom. Dokumentacja fotograficzna zabytku potwierdza te zmiany.

Dlaczego operacja przesunięcia i obrotu pałacu była unikalnym wydarzeniem w skali Warszawy?

Operacja przesunięcia i obrotu pałacu trwała od 30 marca do 18 maja 1970 roku. Aleksander Mostowski opracował projekt techniczny, który Marian Spychalski zatwierdził do realizacji. Skanning laserowy 3D budowli byłby wtedy niemożliwy.

Kto był inicjatorem obrotu, za który odpowiadał Aleksander Mostowski?

Marian Spychalski był głównym inicjatorem obrotu, który zmienił położenie budynku o 74 stopnie. Pozwoliło to na zasłonięcie Hali Gwardii. To inżynieryjny majstersztyk.

Jak przebiegała operacja przesunięcia i obrotu pałacu od 30 marca do 18 maja 1970 roku?

Prace trwały dokładnie 50 dni, kończąc się 18 maja 1970 roku. Wykorzystano specjalne podkłady kolejowe i systemy hydrauliczne. Budynek przesunął się o kilkanaście metrów. To rzadki przypadek.

Jak Pałac Lubomirskich przetrwał zniszczenia podczas obrony Warszawy w 1939 roku?

Budynek przeszedł zniszczenia podczas obrony Warszawy w 1939 roku, tracąc dach i polichromię ścienną. Odbudowa pod kierunkiem Tadeusza Żurowskiego trwała od 1947 roku do 1951 roku. Inwentaryzacja konserwatorska była kluczowa.

Jak wyglądała odbudowa pod kierunkiem Tadeusza Żurowskiego w latach 1947–1951?

Tadeusz Żurowski nadzorował przywrócenie sztukaterii wnętrzarskiej w latach 1947–1951. Użyto technik konserwacja zachowawcza, by uratować resztki murów. To było wyzwanie. Uczestniczyło w tym 50 robotników.

Jakie funkcje pełnił Pałac Lubomirskich w różnych okresach historycznych?

Pałac Lubomirskich pełnił funkcję jako lazaret podczas powstania listopadowego w 1830 roku. Później Wacław Moszkowski przekształcił go w kamienicę czynszową w 1928 roku. Zmieniono wtedy układ pomieszczeń.

Czy Pałac Lubomirskich jest dostępny do zwiedzania?

Wnętrza nie są otwarte dla turystów, chyba że wynajmiesz salę w BCC. Ceny wynajmu zaczynają się od 500 zł za godzinę. To obiekt prywatny.

Dlaczego w 1970 roku wykonano operację przesunięcia i obrotu pałacu?

Marian Spychalski chciał zamknąć Oś Saską, co wymagało przesunięcia konstrukcji. Aleksander Mostowski wykonał ekspertyza techniczna konstrukcji historycznych. Wszystko się udało.

Jakie zniszczenia dotknęły Pałac Lubomirskich w 1939 roku?

Pożar strawił wtedy wnętrza, niszcząc cenne polichromie. Tadeusz Żurowski ocenił straty na 80 procent struktury. Trzeba było działać szybko.

Kto odpowiadał za przebudowę w stylu klasycystycznym?

Jakub Hempel zaprojektował kolumnadę, która do dziś zdobi plac Żelaznej Bramy. To ikona klasycyzmu. Warto znać te fakty.

Pałac Lubomirskich w Warszawie to zabytek, który przetrwał dzięki wielkiej determinacji inżynierów. Pamiętaj o sprawdzeniu aktualnego audytu dostępności architektonicznej przed wizytą.